Γονείς… Ξανά; Ο Αθέατος Ρόλος των Παππούδων/Γιαγιάδων ως Πρωταρχικοί Φροντιστές

Σε μια εποχή όπου οι παραδοσιακοί ρόλοι αλλάζουν ραγδαία, όλο και περισσότεροι παππούδες και γιαγιάδες καλούνται να αναλάβουν ενεργό — ακόμη και πρωταρχικό — ρόλο στην ανατροφή των εγγονιών τους.

Αυτό το φαινόμενο δεν αποτελεί απλώς οικογενειακή υπόθεση, αγγίζει βαθιά ζητήματα ταυτότητας, επαγγελματικής ζωής, κοινωνικής πολιτικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας.

Ας εξετάσουμε την κατάσταση αυτή μέσα από τον διπλό φακό της οργανωσιακής ψυχολογίας και της συμβουλευτικής καριέρας.

Οι Κρυφές Πτυχές της Καθημερινότητας των Παππούδων-Φροντιστών

1. Ρόλοι σε Σύγκρουση: Από Παππούς/Γιαγιά σε "Γονιός 2.0"

Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι περίμεναν να παίξουν έναν υποστηρικτικό ρόλο, όχι να επιστρέψουν στις ευθύνες της γονικής φροντίδας.

Η αλλαγή αυτή μπορεί να διαταράξει την αίσθηση ταυτότητας, την ελευθερία, ακόμα και τα σχέδια συνταξιοδότησης.

Το ερώτημα είναι υπαρξιακό: «Είμαι ακόμα γιαγιά ή ξανά μητέρα;»

2. Εξουθένωση Χωρίς Αναγνώριση

Η χρόνια συναισθηματική και σωματική κόπωση είναι κοινή.

Όπως συμβαίνει και σε απαιτητικούς επαγγελματικούς ρόλους, έτσι κι εδώ χρειάζονται εργαλεία:

• Σαφήνεια ρόλου

• Διαχείριση προσδοκιών

• Αυτοφροντίδα

Η εξάντληση δεν αφορά μόνο εργαζόμενους· η οικιακή φροντίδα απαιτεί ίση προσοχή.

3. Διακοπή Καριέρας – Ειδικά για Νεότερους Παππούδες/Γιαγιάδες

Πολλοί φροντιστές παππούδες και γιαγιάδες βρίσκονται σε ηλικία 50–60 ετών.

Για αυτούς, η φροντίδα εγγονιών μπορεί να σημάνει:

• Στοπ στην επαγγελματική πρόοδο

• Προβλήματα επανένταξης

• Αντιμετώπιση ηλικιακών διακρίσεων

• Ανάγκη για ευέλικτες πολιτικές εργασίας

4. Πολιτικές & Εργασιακά Κενά

Οι πολιτικές εργασιακής στήριξης είναι σχεδιασμένες κυρίως για γονείς μικρών παιδιών — όχι για παππούδες και γιαγιάδες.

Υπάρχει ανάγκη για:

• Διευρυμένη άδεια φροντίδας

• Δυνατότητα τηλεργασίας

• Νομική και οικονομική αναγνώριση των παππούδων-φροντιστών

5. Διαγενεακή Ανθεκτικότητα & Ανταλλαγή Δεξιοτήτων

Οι παππούδες/γιαγιάδες φέρνουν μαζί τους εμπειρία, συναισθηματική νοημοσύνη και αξίες.

Ο ρόλος τους μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ως μέντορες, όχι μόνο φροντιστές.

Παράλληλα, μπορεί να επωφεληθούν από το αντίστροφο mentoring: τα εγγόνια τους να τους μαθαίνουν τεχνολογία και νέες πρακτικές.

Προτάσεις Στήριξης

• Για Παππούδες/Γιαγιάδες:

✅ Εργαλεία ενδοσκόπησης για κατανόηση του νέου ρόλου

✅ Coaching για μερική ή νέα επαγγελματική ενασχόληση

✅ Δημιουργία κοινοτήτων στήριξης

• Για Εργοδότες:

✅ Αναγνώριση του caregiving πέρα από τους παραδοσιακούς γονείς

✅ Ευέλικτες παροχές και πολιτικές

✅ Εκπαίδευση HR για τις σύγχρονες ανάγκες φροντίδας

• Για Συμβούλους Καριέρας:

✅ Σχεδιασμός νέων πλάνων καριέρας για τη μέση/ύστερη ηλικία

✅ Ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα για επίτευξη στόχων

✅ Υποστήριξη διαχείρισης απώλειας ή ματαίωσης ονείρων συνταξιοδότησης

Η κοινωνία μας αλλάζει. Οι οικογενειακοί και επαγγελματικοί ρόλοι πρέπει να εξετάζονται με νέα ματιά. Οι παππούδες και γιαγιάδες που φροντίζουν εγγόνια δεν είναι απλώς "βοηθοί" — είναι πυλώνες ολόκληρων οικογενειών.

Ήρθε η ώρα να τους δώσουμε τον λόγο, την αναγνώριση και την υποστήριξη που αξίζουν.