Ήσουν Πάντα Αρκετός/ή: Ανακτώντας την Εσωτερική σου Αξία στη Δουλειά και στη Ζωή

Στην ασταμάτητη επιδίωξη της αριστείας, πολλοί άνθρωποι εσωτερικεύουν μια επιβλαβή πεποίθηση: «Δεν είμαι αρκετός/ή».

Αυτή η πεποίθηση — ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα, να πετυχαίνουμε περισσότερα ή να γίνουμε κάποιος άλλος για να είμαστε άξιοι — είναι βαθιά ριζωμένη στα επαγγελματικά περιβάλλοντα και διαβρώνει σιωπηλά την αυτοεκτίμησή μας.

Ως οργανωσιακή ψυχολόγος, έχω αφιερώσει τα τελευταία χρόνια μελετώντας τι κινητοποιεί τους ανθρώπους — και τι τους κρατά πίσω. Και θέλω να μοιραστώ μαζί σας μια σημαντική αλήθεια:

Ήσουν πάντα αρκετός/ή. Όχι κάποια μέρα. Όχι μετά την επόμενη προαγωγή. Όχι όταν αποκτήσεις περισσότερη αυτοπεποίθηση ή παραγωγικότητα. Τώρα. Όπως είσαι.

• Ο Μύθος της Ανεπάρκειας στο Χώρο Εργασίας

  
  

Οι σύγχρονες εταιρείες λειτουργούν συχνά με ένα μοντέλο συνεχούς βελτίωσης: αξιολογήσεις απόδοσης, KPIs, ανατροφοδότηση 360°, στόχοι. Αν και η ανάπτυξη είναι όντως απαραίτητη για έναν οργανισμό, αυτό το πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει έναν ύπουλο μύθο — ότι η αξία σου συνδέεται με την παραγωγικότητά σου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εξουθένωση, σύνδρομο του απατεώνα και ένα χρόνιο αίσθημα ανεπάρκειας, ακόμα και στους πιο ικανούς εργαζομένους.

Ας το ξεκαθαρίσουμε: το αίσθημα του "δεν είμαι αρκετός/ή" δεν είναι προσωπικό ελάττωμα — είναι πολιτισμικό κατάλοιπο. Αναδύεται από συστήματα που ανταμείβουν την τελειομανία, τη σύγκριση και την υπό όρους αποδοχή.

• Γιατί Έχει Σημασία Αυτή η Πεποίθηση

Όταν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν είναι αρκετοί:

1. Υπερφορτώνονται με ευθύνες, φοβούμενοι ότι θα τους δουν ως τεμπέληδες ή αναλώσιμους.

   
   

2. Αποφεύγουν ευκαιρίες που φαίνονται “μεγάλες”, πιστεύοντας πως δεν τις αξίζουν.

   
   

3. Σιωπούν στις συσκέψεις ή δεν διεκδικούν δίκαιες απολαβές.

   
   

4. Παραμένουν σε τοξικά περιβάλλοντα επειδή θεωρούν ότι το πρόβλημα είναι οι ίδιοι.

Αυτή η πεποίθηση δεν βλάπτει μόνο τα άτομα — κοστίζει στις οργανώσεις δημιουργικότητα, καινοτομία και αφοσίωση. Οι άνθρωποι που αισθάνονται έμφυτα άξιοι είναι πιο πιθανό να πάρουν έξυπνα ρίσκα, να συνεργαστούν αυθεντικά και να προσφέρουν ουσιαστικά.

• Ψυχολογική Αλήθεια: Η Αξία σου Δεν Κερδίζεται — Αναγνωρίζεται

Από ψυχολογική σκοπιά, ο πυρήνας του εαυτού σου — η ουσία του ποιος/α είσαι — δεν ορίζεται από τίτλους, προσόντα ή αποδοχή. Αποτελεί μία σταθερά.

Η θεωρία της αυτοπροσδιοριζόμενης παρακίνησης μας δείχνει ότι οι άνθρωποι ευδοκιμούν όταν νιώθουν:

Ικανότητα (να έχουν αντίκτυπο)

Αυτονομία (να ελέγχουν τις επιλογές τους)

Σύνδεση (να νιώθουν σχέσεις και αποδοχή)

Τίποτα από αυτά δεν απαιτεί να αποδείξεις την αξία σου — απαιτούν περιβάλλοντα που την αναγνωρίζουν.

• Η Ενδυνάμωση Ξεκινά με Αλλαγή Οπτικής

1. Σταμάτα το Σενάριο της Απόδοσης

Παρατήρησε πότε δρας από φόβο — φόβο για την κριτική, την αποτυχία ή την απογοήτευση των άλλων. Ρώτησε τον εαυτό σου: Τι θα έκανα τώρα αν πίστευα ότι ήδη ήμουν αρκετός/ή;

2. Επαναπροσδιόρισε την Επιτυχία με τα Δικά σου Κριτήρια

Τι έχει νόημα για σένα — όχι μόνο τι φαίνεται καλό στο βιογραφικό; Η αξία δεν βρίσκεται στην εξωτερική επιβεβαίωση αλλά στην εσωτερική ευθυγράμμιση.

3. Μίλησε στον Εαυτό σου με Άνευ Όρων Σεβασμό

Αν ένας συνάδελφος ερχόταν σε σένα με αμφιβολίες, θα αντιδρούσες με ενσυναίσθηση, όχι με κριτική.

Κάνε το ίδιο για τον εαυτό σου. Η ψυχολογική ασφάλεια ξεκινά από μέσα.

4. Δημιούργησε Αντανακλαστικούς Χώρους

Επίλεξε ηγέτες, μέντορες και περιβάλλοντα που σου θυμίζουν την αξία σου — όχι μόνο τη χρησιμότητά σου. Οι οργανισμοί ευημερούν όταν βλέπουν τους ανθρώπους ως όντα, όχι ως μηχανές απόδοσης.

5. Γιόρτασε την Παρουσία, Όχι Μόνο την Απόδοση

Μερικές φορές, το να είσαι εκεί, να ακούς, να ρωτάς ή να ξεκουράζεσαι είναι η μεγαλύτερη προσφορά. Η παρουσία σου δεν είναι συμπληρωματική — είναι αρκετή.

Την επόμενη φορά που θα αμφισβητήσεις την αξία σου — μετά από μια αποτυχία, μια σκληρή κριτική ή μια δύσκολη μέρα — θυμήσου:

Δεν χρειάστηκε ποτέ να κερδίσεις το δικαίωμα να ανήκεις.

Ήσουν πάντα αρκετός/ή.

Η αξία σου δεν είναι διαπραγματεύσιμη.

Δεν είσαι έργο προς διόρθωση.

Είσαι άνθρωπος — άξιος/α, ικανός/ή και πλήρης.

;)