Wellnessmaxxing: Όταν η αυτοφροντίδα μετατρέπεται σε εξουθένωση

Ένα πρόσφατο άρθρο στο WomenOnly φέρνει στο προσκήνιο έναν νέο όρο που εξαπλώνεται ραγδαία στα social media: το “wellnessmaxxing”. Μια τάση που υπόσχεται τη μεγιστοποίηση της ευεξίας — αλλά συχνά καταλήγει να παράγει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Στην ουσία, πρόκειται για τη λογική του «όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα»: περισσότερες συνήθειες, περισσότερες πρακτικές αυτοφροντίδας, συχνά ταυτόχρονα.

Ως οργανωσιακή ψυχολόγος, θεωρώ ότι το φαινόμενο αυτό δεν αφορά απλώς την ευεξία. Είναι αντανάκλαση μιας βαθύτερης κουλτούρας: της κουλτούρας της συνεχούς βελτιστοποίησης.

Η εισβολή της παραγωγικότητας στην αυτοφροντίδα

Η αυτοφροντίδα, όπως ορίζεται στην ψυχολογική βιβλιογραφία, συνδέεται με:

αποκατάσταση (recovery),

μείωση του στρες,

επιβράδυνση και ενσυνειδητότητα

Αντίθετα, το wellnessmaxxing μεταφέρει τη λογική της παραγωγικότητας μέσα στον ίδιο τον χώρο της χαλάρωσης. Αντί να μειώνει το γνωστικό φορτίο, το αυξάνει μέσω multitasking και «στοίβαξης» συνηθειών.

Το αποτέλεσμα;

Η ξεκούραση μετατρέπεται σε project.

Από την ευεξία στην απόδοση

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία είναι η μετατροπή της ευεξίας σε μετρήσιμο στόχο.

Πόσο «καλά» κοιμήθηκες

Πόσο παραγωγικά γυμνάστηκες

Πόσες πρακτικές αυτοφροντίδας ολοκλήρωσες

Η ευεξία παύει να είναι βίωμα και γίνεται KPI.

Αυτό δημιουργεί ένα ψυχολογικό παράδοξο:

όταν νιώθεις εξαντλημένος/η, η απάντηση δεν είναι «σταμάτα» — αλλά «κάνε περισσότερα».

Η παγίδα της “optimized ζωής”

Το wellnessmaxxing συχνά συνδέεται με:

• υπερδιέγερση του νευρικού συστήματος,

• διαρκές cognitive load,

• αίσθηση αποτυχίας όταν δεν «τηρούνται» οι ρουτίνες.

Αντί να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στο burnout, μπορεί να το ενισχύει.

Η έρευνα στην ψυχολογία του στρες είναι ξεκάθαρη:

η αποκατάσταση απαιτεί αποσυμπίεση, όχι επιπλέον δραστηριότητα.

Η καταναλωτική διάσταση της ευεξίας

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύεται είναι η εμπορευματοποίηση της αυτοφροντίδας.

Η ευεξία:

• συνδέεται με gadgets,

• μετριέται με συσκευές,

• και παρουσιάζεται ως lifestyle επίδειξη.

  
  

Αυτό δημιουργεί μια κουλτούρα «όλα ή τίποτα», όπου η φροντίδα του εαυτού δεν είναι πλέον προσβάσιμη εμπειρία — αλλά performance.

Από το habit stacking… στο burnout stacking

Αξίζει να θυμηθούμε ότι η αρχική έννοια του “habit stacking” ήταν απλή και λειτουργική: μικρές συνήθειες συνδεδεμένες με υπάρχουσες ρουτίνες.

Στη σημερινή της μορφή, έχει μετατραπεί σε: ταυτόχρονη εκτέλεση πολλών απαιτητικών δραστηριοτήτων, υπερφόρτωση και τελικά εξουθένωση.

Τι χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε

Σε έναν κόσμο που εξιδανικεύει τη βελτιστοποίηση, ίσως η πιο ριζοσπαστική πράξη είναι η απλότητα.

Χρειάζεται να επαναφέρουμε:

• την αξία της μονοεστίασης (single-tasking),

• τον μη μετρήσιμο χαρακτήρα της ευεξίας,

• την αποδοχή ότι η φροντίδα δεν είναι επίδοση.

Ένα νέο αφήγημα αυτοφροντίδας

Η αυτοφροντίδα δεν είναι checklist.

Δεν είναι multitasking.

Δεν είναι επίδειξη.

Είναι χώρος.

Χώρος για παύση, για αποφόρτιση, για επανασύνδεση.

Και — ειρωνικά — ίσως το πιο “optimized” πράγμα που μπορούμε να κάνουμε, είναι να σταματήσουμε να προσπαθούμε να τα βελτιστοποιήσουμε όλα.